موسسه علمی فرهنگی آموزشی رهپویان دانش

چند تقسیم بندی از عقل به همراه تعاریف آن:

عقل جزئی و عقل کلی : جزئی آن است که به تدبیر زندگی می پردازد اما کلی به مسائل ماورا

عقل علمی و عقل عملی :علمی همان اکتساب علم است اما عملی به اندوخته های خود عمل کردن

عقل معاد و معاش : معاش تدابیری برای گذراندن زندگی است اما معاد کارش ذخیره سازی برای آخرت است

عقل شرعی: هر کاری که با این عقل بتوان به بهشت رفت

عقل کل: برای انبیا و اوصیای است

امیرالمومنین فرمودند: عقل مانند شمشیر بران است (به این معنا که مرز بین فضایل و رزایل را مشخص میکند)

در روایات آمده که خداوند 3چیز را به جبریل دادند تا به انسان دهد و انسان حق گرفتن یکی از این3 را داشت.دین و عقل و حیا که انسان عقل را انتخاب کرد و دانست که کسی که عقل دارد دین و حیا را نیز دارد.

امام علی ع دارند:

بی نیاز ترین بی نیازها عقل است

همچنین میفرمایند:

عقل که کامل شد سخن اندک میشود(البته این بدان معنا نیست که انسان اصلا حرف نزند مضمون آن است که سخن بجا و سنجیده گوید)

سخن گفتن و سخن شنیدن باید با دلیل و سند باشد.

مهمترین آفت عقل-----> خدعه و نیرنگ است که با آن دیگران را بفریبد.

راه تشخیص : مقایسه کردن آن با دستورات دینی است.

اگر با دستورات دینی هماهنگی داشت (عقل گرا) بسیار خوب در غیر این صورت (غیر عقل گرا) و مضر واقع میشود.

سپس جناب استاد سقایی به خصوصیات پارسایان پرداختند و از زبان امام علی ع اینگونه شروع کردند:

امام علی ع دارند پارسایان:1- دنیا در چشمشان کوچک و خداوند بزرگ است

                               2- نیازشان اندک است

                               3- بدنشان لاغر و نحیف است

                              4- دیگران از بدی او در امانند

                              5 – با عفت هستند

شب پارسایان : آنها در شب روی پاهاشان می ایستند و قران با ترتیل تلاوت میکنند (منظور در نمازهاشان است)

 جان و نفس خود را غمگین میکنند(این غم بخاطر دوری از خداست . بشنو از نی چون حکایت میکند      از جدایی ها شکایت میکند .......)

با خواندن قران دردشان را میخواهند.(دردشان از نفاق و کفر است <نفاق از نفق = چاله یعنی رنگارنگ بودن و کفر = پوشش و کافر کسی است که روی حق را بپوشاند>) . وقتی مشغول خوانندن قرانند از خداوند  نعمت هایش را می خواهند و همچنین نگران آنند که به این نعمت ها نرسند.

1)عده ای هستند که هدفشان از عبادت تنها بهشت است

2)عده ای هستند که هدفشان از عبادت تنها ترس از جهنم است.

پس این وسط چه کسی تنها برای خود خدا عبادت میکند.؟؟؟؟

امام علی ع میفرمایند: خدای من ،من تو را نه بخاطر ترس از جهنم و نه بخاطر رسیدن به بهشتت عبادت میکنم بلکه تو را شایسته عبادت دانستم پس تورا میپرستم.

 امیرالمومنین ع دارند که مردم در عبادات 3 دسته اند :

1-       کسانی که خدا را برای نعمتهایش عبادت میکنند که کار تاجران است

2-    کسانی که خدارا بخاطر ترس از جهنم عبادت میکنند که کار بردگان است

3-   کسانی که خدا را بخاطر خودش عبادت میکنند که کار  احرار و آزادگان است

امام صادق ع چه زیبا در مناجاتش میفرماید که بارخدایا اگر تو به جهنم رفتن من راضی هستی مرا به جهنم فرست که من راضیم به رضای تو

استاد سقایی در مورد انسان منافق نیز به آیات ابتدایی سوره بقره پرداختند و خصوصیات انسان منافق را نیز ذکر کردند چکیده ای از آن در زیر آمده:

آنان ایمان نیاورده اند و در پی فریب خدا و مومنین هستند و نمیدانند که نمیتوانند خدا را فریب دهند و دارند خودشان را فریب میدهند.در قلب آنان بیماریست و خداوند این بیماری را افزون کند.اینان دروغ گویانند .خداوند به اینان میفرمایند که در زمین فساد نکنید و آنان در جواب رب میگویند ما به دنبال مصلحت هستیم .آنان برای خودشان چراغی یافته اند که روشناییش شعاع کمی دارد پس تازمان کمی میتوانند بمانند و ماندگار نخواهند بود.